Jakie składki obejmują umowę zlecenia w 2026 roku?
Umowa zlecenia co do zasady wiąże się z ubezpieczeniami społecznymi i zdrowotnym. Do składek społecznych należą składki emerytalna, rentowa i wypadkowa. Ubezpieczenie chorobowe jest dobrowolne i zleceniobiorca może do niego przystąpić na swój wniosek. Składka zdrowotna jest obowiązkowa, jeśli zlecenie stanowi tytuł do ubezpieczenia zdrowotnego.
W typowej sytuacji zleceniobiorca finansuje swoją część składek społecznych oraz składkę zdrowotną. Zleceniodawca opłaca finansowaną przez siebie część składek społecznych, a także składkę wypadkową. Dokładne obciążenia zależą jednak od sytuacji ubezpieczeniowej zleceniobiorcy, wysokości wynagrodzenia i decyzji o przystąpieniu do ubezpieczenia chorobowego.
Nie można więc obliczyć wynagrodzenia netto wyłącznie na podstawie kwoty brutto z umowy. Przed rozliczeniem trzeba ustalić, czy zleceniobiorca ma inne tytuły do ubezpieczeń, na przykład etat lub kolejne zlecenie. Zbieg tytułów może zmienić zakres obowiązkowych składek społecznych, choć składka zdrowotna nadal może być należna, jak wyjaśnia Skuteczny E Biznes.
Jaka jest minimalna stawka godzinowa na zleceniu?
Od 1 stycznia 2026 roku minimalna stawka godzinowa wynosi 31,40 zł brutto. W 2025 roku było to 30,50 zł brutto, zatem stawka wzrosła o 0,90 zł. Minimum dotyczy umów zlecenia oraz umów o świadczenie usług objętych przepisami o zleceniu.
Jeżeli strony ustalają wynagrodzenie miesięczne, po przeliczeniu na faktyczną liczbę godzin jego wysokość również musi odpowiadać co najmniej stawce minimalnej. Dlatego istotne jest nie tylko ustalenie kwoty wynagrodzenia, ale też rzetelne potwierdzanie czasu wykonania zlecenia. Minimalna stawka jest kwotą brutto, a nie gwarantowaną wypłatą „na rękę”. Podlega opodatkowaniu i oskładkowaniu według zasad właściwych dla danej osoby.
Stawki godzinowej dla zlecenia nie należy mylić z minimalnym wynagrodzeniem za pracę. W 2026 roku minimalna płaca miesięczna wynosi 4806 zł brutto, ale jest to odrębna wartość dotycząca zatrudnienia pracowniczego.
Minimalna stawka godzinowa nie obejmuje każdej umowy zawartej między osobami prywatnymi. Wyjątek dotyczy między innymi umów zawieranych przez osoby fizyczne, które nie prowadzą działalności gospodarczej. Przed zastosowaniem wyjątku warto sprawdzić, czy konkretna umowa rzeczywiście spełnia wymagane warunki.
Kiedy chorobowe jest dobrowolne i co daje?
Zleceniobiorca może zgłosić się do dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego, jeśli podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym z tytułu zlecenia. Składka chorobowa jest finansowana przez zleceniobiorcę, dlatego jej opłacanie obniża bieżącą wypłatę netto. Nie należy jej mylić ze składką zdrowotną, która jest odrębnym ubezpieczeniem.
Przystąpienie do chorobowego może umożliwić korzystanie ze świadczeń z ubezpieczenia chorobowego, ale prawo do nich zależy od spełnienia warunków określonych w przepisach. Samo podpisanie umowy zlecenia nie oznacza automatycznie objęcia tym ubezpieczeniem. Zleceniobiorca powinien złożyć wniosek, a zleceniodawca prawidłowo zgłosić go do ubezpieczeń.
Przykładowe wyliczenie dla stawki 31,40 zł brutto za godzinę wskazuje około 24,66 zł netto z dobrowolną składką chorobową i około 25,36 zł bez niej. To wartości orientacyjne, a nie gwarantowane. Mogą się zmienić zależnie od kosztów uzyskania przychodu, ulg podatkowych, złożonych oświadczeń, statusu ubezpieczeniowego i liczby godzin.
Jak status studenta i dodatkowy etat zmieniają składki?
Uczeń lub student przed ukończeniem 26 lat
Uczeń szkoły ponadpodstawowej lub student, który nie ukończył 26 lat, co do zasady nie podlega ubezpieczeniom społecznym z tytułu zlecenia, jeśli wykonuje je dla podmiotu innego niż własny pracodawca. Zasada ta nie działa tak samo, gdy umowę zawarto z własnym pracodawcą. W takim przypadku zlecenie może być traktowane ubezpieczeniowo jak umowa o pracę.
Status i wiek trzeba weryfikować przez cały okres wykonywania zlecenia, a nie tylko w dniu podpisania umowy. Dla celów ubezpieczeniowych status studenta jest związany z przyjęciem w poczet studentów i złożeniem ślubowania, a kończy się wraz z ukończeniem studiów lub skreśleniem z listy. Zmiana statusu albo ukończenie 26 lat może wpłynąć na rozliczenie składek.
Osoba pracująca równocześnie na etacie
Przy równoczesnym zatrudnieniu na etacie trzeba sprawdzić, czy podstawa wymiaru składek z innych tytułów osiąga poziom wymagany dla obowiązkowych ubezpieczeń emerytalnego i rentowych. W zależności od sytuacji część składek społecznych z kolejnego zlecenia może nie być obowiązkowa. Nie oznacza to jednak automatycznie braku składki zdrowotnej.
Podobne ustalenia są potrzebne przy kilku umowach zlecenia. Znaczenie mają ich kolejność, wysokość podstawy składek i aktualny status ubezpieczeniowy. Dlatego przed naliczeniem wypłaty należy zebrać aktualne informacje o pozostałych tytułach, zamiast zakładać, że każda umowa podlega identycznym potrąceniom.
Jak prawidłowo rozliczyć godziny i oszacować wypłatę?
Zleceniodawca powinien ustalić w umowie sposób potwierdzania liczby godzin wykonania zlecenia. Jeśli umowa nie określa tej procedury, zleceniobiorca przekazuje informację o liczbie godzin w formie pisemnej, elektronicznej lub dokumentowej. Ewidencja pozwala sprawdzić, czy wynagrodzenie osiąga minimalną stawkę godzinową, a jednocześnie ułatwia prawidłowe rozliczenie umowy.
- Standardowy zleceniobiorca: zwykle podlega obowiązkowym składkom emerytalnej i rentowej, ubezpieczeniu wypadkowemu oraz zdrowotnemu. Chorobowe jest dobrowolne. Wypłata zależy od wynagrodzenia i rozliczeń podatkowych.
- Student do 26 lat: przy zleceniu dla podmiotu innego niż własny pracodawca co do zasady nie podlega z tego tytułu ubezpieczeniom społecznym. Trzeba potwierdzić status i wiek w okresie wykonywania umowy.
- Osoba z dodatkowym etatem: zakres składek społecznych ze zlecenia zależy między innymi od podstawy osiąganej z etatu. Składka zdrowotna może nadal być należna.
- Zleceniobiorca z chorobowym: opłaca dodatkową dobrowolną składkę, co obniża kwotę netto, ale może dawać prawo do świadczeń po spełnieniu ustawowych warunków.
Kwoty netto w tych przykładach nie są uniwersalne. Zależą między innymi od składek, kosztów uzyskania przychodu, ulg, oświadczeń podatkowych i innych tytułów do ubezpieczeń. Najbezpieczniej ustalić status zleceniobiorcy przed pierwszą wypłatą, aktualizować dane w razie zmian i każdorazowo sprawdzać, czy rozliczenie godzin oraz składek odpowiada konkretnej sytuacji.
Źródła
- https://www.gov.pl/web/rodzina/minimalna-stawka-godzinowa
- https://www.biznes.gov.pl/pl/portal/0084
- https://lang.zus.pl/documents/10182/167567/Poradnik_umowy_cywilnoprawne/542ecb21-490d-4877-a27f-8524116f08fe
- https://ndm.praca.gov.pl/documents/1842623/58911055/Warunki+%C5%9Bwiadczenia+pracy+w+Polsce.pdf/f01086a8-c352-4aa5-bfde-a4963c405d93
- https://www.inforlex.pl/dok/tresc,FOB0000000000007575345,Umowy-cywilnoprawne-od-1-stycznia-2026-r.html